Đi bơi, đi biển, lội suối nên có giày lội nước đế dày vừa đủ để bảo vệ bàn chân khỏi đá sắc, vỏ hàu, mảnh vỡ và cát nóng; một túi khô cuộn miệng để giữ điện thoại, giấy tờ, quần áo khô; và một danh sách đồ an toàn gọn: áo nổi, còi, nước ngọt, túi sơ cứu nhỏ. Túi đựng điện thoại chống nước cần đọc đúng ký hiệu IPX7, IPX8 và vẫn phải thử trước bằng giấy khô.
Giày lội nước: bảo vệ bàn chân là bảo vệ cả chuyến đi
Một vết cắt sâu ở gan bàn chân do vỏ hàu, mảnh thuỷ tinh hay đá sắc có thể khiến cả nhóm phải bỏ dở chuyến đi, và vết thương ngâm nước bẩn dễ nhiễm trùng. Bãi biển, bờ đá, lòng suối ở Việt Nam có nhiều chỗ như vậy: ghềnh đá phủ hàu ở các bãi đá, lòng suối đầy đá cuội trơn, bãi cát giữa trưa nóng bỏng chân trẻ nhỏ.
| Loại | Đặc điểm | Hợp với |
|---|---|---|
| Giày vải lưới đế mỏng | Nhẹ, nhanh khô, có lỗ thoát nước, gấp gọn được | Bãi cát, hồ bơi, đi dạo mép nước |
| Giày lội nước đế dày, mũi bọc cao su | Đế cứng hơn, gai sâu, bảo vệ ngón chân | Bờ đá, ghềnh có hàu, lội suối |
| Giày neoprene (bốt lặn ngắn) | Giữ ấm, đi kèm chân vịt gót hở | Lặn ống thở phải lội từ bờ ra |
| Dép quai hậu thể thao | Thoáng, dễ tháo | Đi lại trên bãi, thuyền; lội nước nông, lặng |
Chọn giày lội nước
- Vừa khít: giày rộng sẽ cuốn cát, sỏi vào trong và cọ rộp. Khi ướt, vải thường giãn thêm một chút.
- Đế có gai, cao su đủ mềm để bám đá ướt. Không loại đế nào bám tốt trên đá phủ rêu, tảo nhớt; đi chậm, hạ trọng tâm.
- Lỗ thoát nước ở đế hoặc thân để nước chảy ra khi bước lên bờ.
- Mũi bọc cao su khi phải đi trên đá, lội suối.
- Không phải để bơi xa: giày làm chân nặng, đạp nước kém hơn; với bơi xa hoặc lặn ống thở dùng chân vịt.
Giày lội nước giúp giảm nguy cơ bị cầu gai đâm, vỏ hàu cứa, nhưng không bảo vệ tuyệt đối. Chuyện sinh vật biển gây thương tích và cách xử trí thuộc đề tài an toàn bãi biển.
Túi khô: thứ giữ cho đồ khô thật sự
Túi khô (dry bag) là túi bằng vải tráng hoặc nhựa dẻo, miệng túi không có khoá kéo mà cuộn lại rồi cài khoá. Cách dùng đúng:
- Cho đồ vào, chừa khoảng trống phía trên miệng túi.
- Ép nhẹ cho bớt không khí.
- Gập mép túi cho thẳng, rồi cuộn ít nhất ba vòng chặt tay.
- Cài hai đầu khoá với nhau.
Cuộn một vòng là chỗ nước lọt vào. Túi khô chịu được nước tạt, mưa, rơi xuống nước một lúc; nhiều loại không được thiết kế để ngâm sâu lâu dài. Đồ cực kỳ quan trọng (giấy tờ, điện thoại) nên bỏ thêm một lớp túi zip bên trong.
Đọc ký hiệu chống nước IPX
Túi đựng điện thoại, loa, đèn hay ghi mức chống nước theo chuẩn quốc tế IEC 60529. Hai mức hay gặp với đồ xuống nước:
| Ký hiệu | Nghĩa theo IEC 60529 | Dùng được cho |
|---|---|---|
| IPX4 | Chịu nước bắn từ mọi hướng | Mưa, nước tạt; không ngâm |
| IPX7 | Chịu ngâm nước tạm thời, tới khoảng 1 m trong khoảng 30 phút | Rơi xuống nước, nổi trên mặt nước |
| IPX8 | Chịu ngâm liên tục sâu hơn 1 m, theo điều kiện nhà sản xuất ghi | Đọc kỹ độ sâu, thời gian ghi kèm |
Chữ "X" nghĩa là không thử về bụi. Con số chỉ đúng với túi còn mới, khoá còn kín, đóng đúng cách. Trước mỗi chuyến, bỏ một tờ giấy ăn khô vào túi, đóng kín, ngâm vào chậu nước vài phút rồi mở ra xem giấy có ẩm không. Đó là phép thử rẻ nhất cứu được chiếc điện thoại.
Lội suối khác đi biển
Suối và thác là nơi nhiều người đi chơi cuối tuần, và đá suối có những rủi ro riêng. Đá cuội lòng suối phủ một lớp rêu mỏng, nhìn sạch mà trơn như xà phòng. Nước chảy xiết chỉ ngang gối đã đủ đẩy ngã một người lớn bước hụt. Dưới chân thác thường có hố sâu bất ngờ, nước xoáy.
Giày cho lội suối nên có mũi bọc, đế gai sâu, buộc chắc vào cổ chân, không dùng dép tuột gót. Đi ngang dòng thì bước ngắn, dò chân trước khi dồn trọng lượng, đi theo hàng và nắm tay nhau ở chỗ nước chảy. Mùa mưa, nước suối có thể dâng nhanh sau một trận mưa ở thượng nguồn dù chỗ mình đứng trời vẫn nắng; thấy nước đục dần, rác trôi nhiều, nghe tiếng ầm từ phía trên thì lên bờ ngay. Chuyện đi rừng, đi suối an toàn là một đề tài riêng; ở đây chỉ nói về đôi giày.
Đồ an toàn nên mang khi xuống nước
| Món | Vì sao |
|---|---|
| Áo phao hoặc áo nổi (cho trẻ và người chưa vững) | Nghỉ được trên mặt nước; đi thuyền thì áo phao là bắt buộc nên có |
| Còi nhựa buộc vào áo | Tiếng còi đi xa hơn tiếng gọi, khàn giọng không ảnh hưởng |
| Mũ bơi, áo màu sáng | Người trên bờ, trên thuyền dễ nhìn thấy |
| Phao kéo màu sáng (cho người bơi ngoài trời) | Buộc ở hông, nổi phía sau, vừa để thấy vừa bám nghỉ |
| Nước ngọt uống | Ngâm nước mặn, nắng gió dễ mất nước mà không thấy khát |
| Túi sơ cứu nhỏ | Băng dán chống nước, gạc, nước muối sinh lý, kéo nhỏ |
| Khăn, áo khô, áo gió | Mặc ngay khi lên bờ, nhất là trẻ em và trời có gió |
| Dây kính, kính dự phòng | Dây đứt giữa buổi là hết bơi |
| Túi đựng đồ ướt riêng | Không để đồ ướt lẫn với đồ khô và điện thoại |
Sắp xếp cho gọn: một túi khô, một túi ướt
Cách đơn giản mà nhiều gia đình đi biển dùng:
- Túi khô: điện thoại (trong túi IPX), giấy tờ trong túi zip, chìa khoá, khăn khô, áo khô, thuốc cá nhân.
- Túi lưới hoặc túi ướt: kính, mũ, chân vịt, giày lội nước, đồ bơi sau khi thay. Túi lưới cho nước và cát chảy ra.
- Túi sơ cứu để ở ngăn ngoài, ai cũng biết chỗ.
Chìa khoá xe điện tử, thẻ từ dễ hỏng khi ướt; nhiều người để lại cho một người ở trên bờ giữ thay vì mang xuống nước.
Thói quen trước khi xuống nước
- Nói với người ở lại: đi đâu, mấy giờ về.
- Bơi trong khu vực có người cứu hộ, hỏi họ về dòng chảy và cờ báo trên bãi.
- Không xuống nước khi trời sắp giông, có sấm chớp.
- Kiểm tra đồ của trẻ: giày vừa, áo phao cài đủ khoá, mũ sáng màu.
- Thống nhất một điểm hẹn dễ nhận ra trên bờ nếu lạc nhau.
Mang về dùng ngay
Danh sách đóng túi một phút
- Giày lội nước cho mọi người, nhất là trẻ em.
- Túi khô cuộn ba vòng + túi IPX đã thử bằng giấy ăn.
- Áo phao hoặc áo nổi, còi, mũ sáng màu.
- Nước uống, túi sơ cứu, khăn và áo khô.
- Túi lưới cho đồ ướt.
Ba lỗi hay gặp
- Tin túi điện thoại "chống nước" mà không thử, rồi ngâm cả buổi.
- Đi chân trần trên ghềnh đá có hàu.
- Không mang áo khô, trẻ lên bờ run vì gió.
Câu hỏi thường gặp
Có cần mang giày lội nước khi đi biển không?
Rất nên nếu đi trên bờ đá, ghềnh có hàu, lội suối hoặc bãi cát nóng. Giày lội nước giảm nguy cơ bị cứa, đâm và bỏng chân. Ở bãi cát mịn, nước lặng thì có thể không cần, nhưng trẻ em vẫn nên có.
IPX7 và IPX8 khác nhau thế nào?
Theo chuẩn IEC 60529, IPX7 chịu ngâm tạm thời tới khoảng 1 m trong khoảng 30 phút. IPX8 chịu ngâm liên tục sâu hơn 1 m theo điều kiện nhà sản xuất ghi kèm. Luôn đọc thêm độ sâu và thời gian ghi trên sản phẩm.
Túi khô dùng thế nào cho đúng?
Cho đồ vào, chừa khoảng trống phía trên, ép bớt không khí, gập mép cho thẳng và cuộn ít nhất ba vòng rồi cài khoá. Cuộn ít vòng hoặc nhét quá đầy là lý do hay gặp khiến nước lọt vào.
Đi bơi biển cần mang những gì?
Giày lội nước, kính, mũ màu sáng, áo phao hoặc áo nổi cho người chưa vững, còi, nước uống, túi sơ cứu nhỏ, khăn và áo khô, túi khô cho điện thoại và giấy tờ, túi lưới cho đồ ướt.
Đi lội nước bằng dép tổ ong có được không?
Được ở chỗ nước nông, đáy cát lặng. Trên đá trơn, lòng suối, dép nhựa dễ tuột và đế mòn trơn, không bảo vệ ngón chân. Giày lội nước có đế gai và mũi bọc an toàn hơn.
