Đồ bơi bền clo là đồ bơi may từ vải polyester, đặc biệt loại polyester có độ co giãn tự nhiên, thay vì vải pha nhiều sợi elastane (spandex). Sợi elastane là thứ làm đồ bơi co giãn, nhưng cũng là thứ bị clo phá nhanh nhất, nên đồ bơi thường bị giãn, mỏng, bạc màu sau một mùa tập. Muốn đồ nào cũng bền hơn: tráng nước ngọt ngay sau khi bơi, giặt tay nhẹ, phơi trong bóng râm.
Vì sao đồ bơi hỏng nhanh ở hồ bơi
Nước hồ bơi công cộng được khử trùng, phổ biến nhất bằng clo. Clo cần đủ mạnh để diệt vi khuẩn, và cũng đủ mạnh để oxy hoá sợi vải. Kẻ chịu đòn nặng nhất là sợi elastane (còn gọi spandex), loại sợi polyurethane co giãn có trong hầu hết đồ bơi thời trang. Khi sợi elastane bị phá, vải mất độ đàn hồi: đồ bơi giãn ở mông, chảy xệ ở ngực, mỏng ra đến mức nhìn xuyên, và có khi lộ ra những sợi trắng mảnh như tơ nhện.
Ngoài clo, những thứ sau cũng làm đồ bơi xuống cấp:
- Nắng: tia cực tím làm phai màu và yếu sợi.
- Nước nóng: bồn sục, hồ nước nóng thường giữ hoá chất khử trùng ở nhiệt độ cao, đồ bơi hỏng nhanh hơn nhiều.
- Kem chống nắng, dầu dưỡng: bám vào sợi, để lại vệt vàng và làm sợi co giãn yếu đi.
- Thành hồ nhám: ngồi trên thành bê tông, gạch nhám làm vải xù lông, sờn ở phần mông.
- Để ướt trong túi: đồ bơi cuộn ướt cả buổi vừa giữ hoá chất trên sợi lâu hơn, vừa dễ ám mùi.
Các loại vải đồ bơi và độ bền clo
| Vải | Cảm giác | Độ bền clo | Hợp với |
|---|---|---|---|
| Nylon pha nhiều elastane | Mềm, mịn, ôm, màu tươi | Thấp | Đi biển, bơi thỉnh thoảng |
| Polyester pha elastane | Hơi cứng hơn nylon, giữ màu tốt | Trung bình đến khá | Bơi vài buổi một tuần |
| Polyester co giãn tự nhiên (thường ghi PBT) | Ôm vừa, ít co giãn hơn đồ thời trang | Cao | Tập đều đặn trong hồ có clo |
| Polyester 100% dệt chặt | Cứng hơn, khó mặc vào hơn lúc đầu | Rất cao | Người tập hằng ngày, câu lạc bộ bơi |
| Sợi elastane có phụ gia chống clo | Giống đồ bơi thường | Khá hơn elastane thường | Người muốn mềm mà vẫn bền hơn |
Cách đọc nhanh trên nhãn: tìm thành phần sợi. Nhãn ghi tỉ lệ elastane càng cao, đồ càng mềm, càng ôm nhưng càng sợ clo. Nhãn ghi polyester 100% hoặc PBT là hướng bền clo. Chữ "chống clo" trên bao bì là lời nhà sản xuất; thành phần sợi mới là thứ kiểm chứng được.
Đánh đổi: bền thì kém mềm
Đồ bơi polyester bền clo thường cứng hơn khi mới mua, mặc vào khó hơn, màu sắc ít rực hơn đồ thời trang. Đó là cái giá của độ bền. Người đi bơi biển vài lần một năm không cần đồ bền clo; người tập trong hồ ba bốn buổi mỗi tuần thì đồ bền clo đỡ phải thay liên tục.
Bơi biển hại đồ bơi theo cách khác
Nước biển không có clo như hồ bơi, nhưng đồ bơi đi biển vẫn hỏng, theo cách khác. Muối kết tinh lại trong sợi vải khi khô, làm vải cứng và mài sợi mỗi lần kéo giãn. Cát mịn lọt vào lớp lót, cọ như giấy nhám nhỏ. Nắng biển gay gắt hơn và người đi biển thường mặc đồ bơi cả ngày, ngồi trên cát nóng, nằm phơi trên ghế. Kem chống nắng thoa dày và thoa lại nhiều lần cũng bám vào vải nhiều hơn.
Vì vậy đồ bơi đi biển cũng cần tráng nước ngọt ngay khi về chỗ nghỉ, giũ sạch cát ở lớp lót, không để cuộn trong túi cùng khăn ướt tới tối. Một chiếc đồ bơi "bền clo" không có nghĩa là bền với mọi thứ: nó vẫn phai màu dưới nắng và vẫn sờn nếu ngồi trên đá.
Đồ bơi cho trẻ học bơi
Trẻ học bơi thường xuyên trong hồ cũng làm đồ bơi hỏng nhanh, cộng thêm việc trẻ lớn nhanh. Với trẻ, ưu tiên đồ vừa người, không quá rộng (rộng thì nước lùa vào làm nặng, kéo trẻ xuống), màu sáng để người lớn dễ nhìn thấy trẻ trong nước. Màu sáng dễ thấy hơn màu xanh dương, xanh lá vốn dễ lẫn với màu nước hồ.
Áo bơi tay dài, quần bơi dài cho trẻ giúp che nắng khi bơi ngoài trời. Chuyện chỉ số chống nắng của vải thuộc đề tài áo chống nắng, ở đây chỉ cần nhớ: vải bơi tay dài vẫn cần thay khi mỏng và giãn, vì vải mỏng che nắng kém hơn.
Cách giặt đồ bơi cho bền
- Tráng ngay: lên khỏi hồ, tráng đồ bơi dưới vòi nước ngọt mát, tốt nhất là tráng ngay trong phòng tắm của hồ, trước khi cho vào túi.
- Giặt tay bằng nước mát với một ít xà phòng dịu (loại giặt đồ len, đồ mỏng). Không dùng thuốc tẩy, không dùng nước giặt có chất tẩy mạnh.
- Không vắt xoắn: ép nước bằng cách cuộn đồ bơi trong một chiếc khăn khô rồi ấn.
- Phơi phẳng trong bóng râm, nơi thoáng gió. Không phơi nắng gắt, không treo bằng một dây quai (dây bị kéo giãn).
- Không sấy, không ủi, không để gần nguồn nhiệt. Sợi elastane rất sợ nhiệt.
- Không giặt máy thường xuyên; nếu buộc phải giặt máy, bỏ vào túi lưới, chế độ đồ mỏng, nước lạnh, không vắt mạnh.
Một mẹo nhiều người bơi đều đặn dùng là có hai bộ đồ bơi và mặc luân phiên. Sợi co giãn cần thời gian khô hẳn và "nghỉ" giữa các lần kéo giãn, mặc liên tục một bộ ướt chưa khô khiến nó giãn nhanh hơn.
Khi nào nên thay đồ bơi
- Vải mỏng tới mức soi lên đèn thấy rõ, hoặc khi ướt nhìn xuyên được.
- Đồ bơi chảy xệ, không còn ôm, nước lùa vào làm phồng khi bơi.
- Lộ những sợi trắng mảnh ở mép, ở chỗ căng.
- Dây quai, dây rút giãn, tuột khi nhảy xuống nước hoặc khi quay vòng.
- Phần mông xù lông, sờn thủng vì ngồi thành hồ.
Với kính bơi và mũ bơi, ta thay khi chúng không còn làm được việc. Với đồ bơi cũng vậy: đồ bơi giãn không nguy hiểm như mũ bảo hộ nứt, nhưng đồ tuột dây khi đang bơi khiến người bơi, nhất là trẻ, lúng túng dưới nước.
Mang về dùng ngay
Bốn lỗi làm đồ bơi hỏng sớm
- Cuộn đồ bơi ướt vào túi nilon để cả buổi hoặc qua đêm.
- Phơi đồ bơi trên lan can giữa nắng trưa.
- Ngồi lâu trên thành hồ bê tông nhám.
- Bôi kem chống nắng xong mặc ngay đồ bơi màu sáng (để kem khô vài phút trước khi mặc).
Mua đồ bơi mới: hỏi mình ba câu
- Bơi ở đâu: hồ có clo hay biển?
- Bơi bao nhiêu buổi mỗi tuần?
- Ưu tiên mềm, đẹp hay ưu tiên bền? Tập đều trong hồ thì chọn polyester, PBT.
Câu hỏi thường gặp
Đồ bơi bền clo là gì?
Là đồ bơi may từ vải ít hoặc không có sợi elastane, thường là polyester hoặc polyester co giãn tự nhiên (PBT). Sợi elastane là thứ bị clo phá nhanh nhất, nên đồ bơi ít elastane giữ dáng, giữ màu lâu hơn khi bơi hồ thường xuyên.
Vì sao đồ bơi bị giãn và mỏng đi?
Do clo trong nước hồ, nắng, nhiệt và kem chống nắng làm yếu sợi elastane, loại sợi tạo độ co giãn. Khi sợi này đứt, vải mất đàn hồi, chảy xệ và mỏng dần. Tráng nước ngọt ngay sau khi bơi và phơi trong bóng râm giúp chậm lại.
Đồ bơi có giặt máy được không?
Nên giặt tay bằng nước mát và xà phòng dịu. Nếu giặt máy, bỏ vào túi lưới, chọn chế độ đồ mỏng, nước lạnh, không vắt mạnh và tuyệt đối không sấy, vì nhiệt làm hỏng sợi co giãn.
Đồ bơi màu gì an toàn cho trẻ?
Màu sáng, tương phản với màu nước như cam, vàng chanh, hồng sáng giúp người lớn dễ nhìn thấy trẻ trong nước. Màu xanh dương, xanh lá dễ lẫn với màu nước hồ. Dù trẻ mặc màu gì, người lớn vẫn phải luôn ở trong tầm tay.
