Đạp xe trời mưa: chắn bùn, áo mưa và vì sao phanh ướt yếu đi

Đạp xe trời mưa cần ba thứ: chắn bùn để nước bẩn từ bánh xe không bắn lên lưng và mặt, áo mưa đạp xe ôm người không có tà bay, và đèn bật cả ban ngày. Phanh ướt yếu đi rõ rệt, nhất là phanh vành: vài vòng bóp đầu tiên gần như chỉ để gạt nước, nên phải phanh sớm và nhẹ hơn trời khô. Vạch sơn, nắp cống, tấm thép trên đường và lớp dầu nổi lên khi mưa đầu mùa là những chỗ trơn nhất.

Chắn bùn: món nhỏ, khác biệt lớn

Không có chắn bùn, bánh sau hắt một vệt nước bẩn dọc sống lưng, bánh trước hắt lên mặt, kính, chân và bộ truyền động. Nước đường phố có cát, dầu, rác, nên ngoài chuyện bẩn áo còn là chuyện mài mòn xích, líp, má phanh.

Chắn bùn trước nên có miếng chắn mềm ở đuôi, kéo dài gần sát đất, để nước không hắt vào chân và bộ truyền động. Đạp theo nhóm, chắn bùn sau có miếng chắn dài là phép lịch sự với người đạp phía sau.

Kiểm khe hở giữa chắn bùn và lốp: quá sát thì cành cây, đá nhỏ có thể kẹt vào, khoá bánh. Một số chắn bùn có khớp tự nhả khi bị kẹt.

Áo mưa cho người đạp xe

Áo mưa cánh dơi của người đi xe máy không hợp với xe đạp: tà áo bay, vướng chân đạp, có thể cuốn vào nan hoa, xích. Người đạp xe có các lựa chọn:

• Áo khoác mưa đạp xe: phía sau dài hơn để che lưng dưới khi cúi người, tay dài, có lỗ thoát hơi ở nách hoặc lưng, màu sáng và có phản quang.
• Quần mưa hoặc ống chân chống nước cho người đạp đi làm, muốn tới nơi còn khô quần.
• Áo choàng mưa đạp xe kiểu truyền thống ở một số nước: có dây móc vào ngón tay để vạt trước căng trên ghi đông. Hợp đạp chậm, đường bằng; không hợp gió mạnh.
• Bọc giày chống nước, hoặc chấp nhận ướt chân và mang tất len khô theo.

Không nên trùm mũ áo bên ngoài mũ bảo hiểm khi đạp: mũ áo che tầm nhìn hai bên và cản nghe. Mũ áo mỏng mặc bên trong mũ bảo hiểm thì đỡ hơn nhưng vẫn hạn chế quay đầu. Nhiều người dùng một nắp chụp chống nước bọc ngoài mũ bảo hiểm.

Đạp xe tạo nhiều nhiệt; áo mưa kín hoàn toàn khiến người ướt mồ hôi từ bên trong. Mở khoá, mở lỗ thoát hơi khi leo dốc.

Phanh ướt: vì sao yếu và phải làm gì

Ngay cả khi phanh ăn tốt, lốp bám mặt đường ướt kém hơn. Phanh mạnh dễ trượt bánh. Nguyên tắc: giảm tốc độ trước đoạn cua và trước giao lộ, phanh đều cả hai bánh, không phanh gấp khi đang nghiêng xe vào cua.

Đạp qua vũng nước sâu làm phanh vành ướt sũng. Sau đó bóp nhẹ vài lần cho khô má phanh trước khi cần phanh thật.

Những chỗ trơn nhất trên đường mưa

• Vạch sơn kẻ đường, vạch người đi bộ: sơn nhẵn hơn nhựa đường.
• Nắp cống, nắp hố ga, tấm thép che mặt đường thi công.
• Cơn mưa đầu sau nhiều ngày nắng: dầu nhớt và bụi tích tụ trên mặt đường nổi lên thành lớp trơn.
• Lá cây ướt, rêu ở đường bê tông ven sông, đường làng.
• Đường ray, khe nối cầu: đi qua vuông góc, không đi chéo.
• Vũng nước: không biết bên dưới là gì. Ở Việt Nam, nước ngập có thể che ổ gà sâu hoặc hố ga mất nắp. Đi vòng, hoặc xuống dắt khi nước ngập sâu, chảy xiết.

Được nhìn thấy khi mưa

Mưa làm kính ô tô mờ, gạt nước che một phần tầm nhìn, đèn phản chiếu loang lổ trên mặt đường. Người đạp xe nhỏ, chậm, dễ bị bỏ sót.

• Bật đèn trước và sau cả ban ngày khi trời mưa.
• Áo mưa màu sáng, có dải phản quang ở lưng, tay, cổ chân.
• Kính đạp xe tròng trong hoặc vàng nhạt, không dùng tròng khói khi trời tối mưa.
• Đèn có mức chống nước phù hợp, nắp cổng sạc đậy kín.

Đồ đạc và sau khi đạp mưa

• Điện thoại, giấy tờ trong túi chống nước. Túi đồ treo baga chống nước, hoặc lót túi nilon bên trong.
• Về tới nơi: lau khô xích, tra dầu xích lại. Mưa rửa trôi dầu, xích khô sẽ gỉ chỉ sau một hai ngày.
• Lau vành bánh và má phanh, kiểm má phanh có mòn nhanh do cát không.
• Phơi giày ở chỗ thoáng, nhồi giấy báo, không hơ lửa.
• Treo áo mưa cho khô hẳn trước khi gấp cất.

Mưa giông có sấm sét lớn trên đường trống trải như đường đê, cánh đồng: tìm chỗ trú trong nhà kiên cố, không đứng dưới cây đơn độc, không trú dưới mái tôn sát cột điện.

Xe đạp điện, xe trợ lực và nước ngập

Xe đạp điện, xe đạp trợ lực có pin, động cơ và dây điện. Phần lớn được thiết kế chịu mưa bình thường, nhưng không phải để lội nước ngập sâu.

• Không lội qua chỗ nước ngập tới trục bánh hay hộp động cơ. Nước vào động cơ, bộ điều khiển, ổ cắm pin có thể làm hỏng xe, chập điện.
• Xe đã ngâm nước: không bật nguồn, không cắm sạc ngay. Dắt về nơi khô, để ráo, mang tới thợ kiểm trước khi dùng lại. Sạc pin đã vào nước là rủi ro cháy.
• Sạc sau khi đi mưa: lau khô cổng sạc, để pin ráo, sạc ở nơi thoáng, không sạc qua đêm cạnh lối thoát hiểm.
• Phanh và lốp của xe đạp điện chịu tải nặng hơn xe đạp thường, quãng phanh trên đường ướt dài hơn. Giảm tốc sớm.

Người đi xe đạp điện còn có nghĩa vụ đội mũ bảo hiểm theo luật, kể cả khi trời mưa; áo mưa không được che mặt, che tai làm mất tầm nhìn.

Mang về dùng ngay

Danh sách trước mùa mưa

1. Lắp chắn bùn trước và sau, kiểm khe hở với lốp.
2. Kiểm má phanh còn dày, nếu là phanh vành cân nhắc má phanh dành cho đường ướt.
3. Chuẩn bị áo mưa đạp xe ôm người, màu sáng, có phản quang.
4. Đèn trước sau chống nước, sạc đầy.
5. Túi chống nước cho điện thoại và giấy tờ; dầu xích ở nhà.

Lỗi hay gặp

• Mặc áo cánh dơi đạp xe.
• Phanh như trời khô, trượt bánh ở vạch sơn.
• Lao qua vũng nước ngập không biết đáy.
• Không lau, không tra dầu xích sau khi đạp mưa.