Áo đạp xe bó sát để không phần phật trong gió và để vải thấm hút áp vào da, kéo mồ hôi ra ngoài cho bay hơi. Túi nằm sau lưng vì khi cúi người đạp, túi phía trước vừa vướng đùi vừa không với tới được, còn túi sau lưng lấy được bằng một tay khi đang đạp. Khoá kéo dài trước ngực để mở ra thông gió khi leo dốc, đóng lại khi xuống dốc gió lạnh. Mỗi chi tiết của chiếc áo đều xuất phát từ tư thế cúi người về phía trước.
Áo đạp xe khác áo thể thao thường ở đâu
| Chi tiết | Áo đạp xe | Áo thể thao thường |
|---|---|---|
| Dáng | Phía trước ngắn, phía sau dài hơn | Trước sau bằng nhau |
| Vạt dưới | Có dải silicone hoặc thun giữ áo không cuộn lên | Thả tự do |
| Túi | Thường ba túi sau lưng, đôi khi thêm túi khoá kéo nhỏ | Không có hoặc túi trước |
| Khoá kéo | Dài tới ngực hoặc hết thân | Không có |
| Ôm người | Bó sát | Rộng vừa |
| Tay áo | Ôm bắp tay, mép tay có dải giữ | Rộng |
Dáng trước ngắn sau dài vì khi cúi người trên xe, lưng dài ra còn bụng co lại. Áo thường mặc cúi người sẽ hở lưng dưới, còn phía trước bị dồn nhăn ở bụng.
Vì sao bó sát
- Gió: áo rộng phồng lên như cánh buồm, rung phần phật. Ở tốc độ đạp xe đường trường, sức cản của không khí là lực cản lớn nhất; áo phồng làm tốn thêm sức một cách vô ích.
- Mồ hôi: vải thấm hút chỉ làm việc khi chạm da. Áo rộng thì mồ hôi đọng trên da, áo bay phấp phới khô ráo bên ngoài.
- Không vướng: vạt áo rộng có thể mắc vào mũi yên khi đứng lên ngồi xuống.
Có hai kiểu "bó": dáng thi đấu rất sát người, và dáng thoải mái hơi rộng ở bụng. Người đạp xe giải trí, đi tour thường dễ chịu hơn với dáng thoải mái.
Ba túi sau lưng: đựng gì, xếp thế nào
Túi sau lưng là chi tiết đặc trưng nhất. Vì người đạp cúi về trước, túi nằm trên lưng như một cái khay, đồ không rơi ra. Một tay vòng ra sau là lấy được.
| Túi | Đựng gì |
|---|---|
| Túi giữa | Đồ nặng nhất: điện thoại, bơm mini, áo gió gấp, để trọng lượng nằm giữa lưng |
| Túi bên tay thuận | Đồ ăn, gói gel năng lượng, lấy nhiều lần trong buổi đạp |
| Túi bên kia | Săm dự phòng, cần mở lốp, ví nhỏ |
| Túi khoá kéo nhỏ (nếu có) | Chìa khoá, tiền, thẻ |
Không nhét đồ cứng, sắc ở túi giữa sát cột sống nếu có thể để ở túi yên hoặc khung xe. Điện thoại nên cho vào túi chống nước nhỏ, vì mồ hôi lưng làm ướt túi rất nhanh. Túi quá nặng làm áo trễ xuống, vạt sau chảy về phía mông.
Khoá kéo: van điều chỉnh nhiệt
Đạp xe sinh nhiệt không đều. Leo dốc chậm thì nóng bừng, mồ hôi ròng ròng, gió gần như không có. Xuống dốc dài thì gió mạnh, mồ hôi trên người bay hơi nhanh, lạnh run, nhất là trên đèo.
- Khoá kéo dài hết thân: mở ra rộng khi leo dốc nóng.
- Khoá kéo tới ngực: đủ thông gió phần cổ, ngực.
- Khi xuống dốc: kéo khoá lên hết, và nếu đi đèo dài, mặc thêm áo gió mỏng trước khi đổ dốc.
Thói quen nhỏ: kéo khoá xuống khi đứng nghỉ, trước khi mồ hôi kịp đọng lại.
Vải: tổng hợp, len, và chuyện cotton
Áo đạp xe thời đầu thế kỷ 20 là áo len, cả ở các chặng đua dài nổi tiếng châu Âu. Len giữ ấm cả khi ướt, nhưng nặng khi thấm mồ hôi và khô chậm. Về sau vải tổng hợp như polyester dần thay thế vì nhẹ, khô nhanh và in màu dễ.
| Vải | Ưu | Nhược |
|---|---|---|
| Polyester dệt kỹ thuật | Nhẹ, khô nhanh, rẻ, bền | Dễ bốc mùi nếu giặt không kỹ |
| Len merino, len pha | Ít mùi, ấm khi ướt | Khô chậm hơn, kém bền khi cọ xát |
| Cotton | Mềm, rẻ | Hút mồ hôi rồi giữ luôn, nặng, lạnh khi gió thổi, dễ gây hăm |
Ở khí hậu nóng ẩm Việt Nam, áo vải tổng hợp mỏng, lưới ở hai bên sườn và lưng là lựa chọn phổ biến. Đạp quãng ngắn đi làm thì áo thun thể thao vải tổng hợp vẫn tốt hơn áo cotton. Nắng gắt kéo dài nên có ống tay chống nắng hoặc áo dài tay mỏng.
Vì sao áo tổng hợp hay bốc mùi và cách giặt
Sợi polyester không hút nước vào lõi sợi như cotton, nhưng dầu từ da và vi khuẩn bám vào bề mặt sợi rất chắc. Giặt nước lạnh qua loa thì mùi không đi, lần sau vừa đổ mồ hôi là mùi cũ quay lại. Vài cách giúp áo bền và đỡ mùi:
- Giặt ngay sau khi đạp, đừng để áo ướt mồ hôi trong túi vài ngày.
- Lộn trái áo, kéo khoá lại trước khi giặt để răng khoá không cào vải khác.
- Không dùng nước xả vải: lớp phủ của nó bám lên sợi, làm vải kém thấm hút và giữ mùi hơn.
- Ngâm áo trong nước pha chút giấm hoặc bột giặt có enzyme khi mùi đã bám lâu.
- Phơi bóng râm, không sấy nóng; nhiệt làm hỏng dải silicone ở vạt và in chuyển nhiệt trên áo.
Màu áo và chuyện được nhìn thấy
Áo đạp xe thường có màu rất tươi, và đó không chỉ là thời trang. Trên đường hỗn hợp với ô tô, xe máy, màu sáng và tương phản giúp người lái nhận ra người đạp xe sớm hơn, nhất là ban ngày trời âm u. Áo đen, xám, xanh rêu hoà vào nền đường và bóng cây.
- Ban ngày: màu huỳnh quang, màu tươi, tương phản với nền.
- Ban đêm: cần thêm dải phản quang, vì màu huỳnh quang không phát huy khi không có nắng. Nhiều áo có viền phản quang nhỏ ở túi sau.
Những lớp đi kèm
- Áo lót thấm hút mỏng: giúp mồ hôi rời da nhanh hơn, đỡ ớn lạnh khi dừng.
- Áo gi lê chắn gió: thân trước chắn gió, lưng lưới, gấp gọn bằng nắm tay. Món hợp nhất cho đổ đèo buổi sáng.
- Ống tay rời: kéo lên khi trời mát, kéo xuống cất túi khi nắng lên.
- Áo gió mỏng có mũ hoặc áo mưa đạp xe: chuyện đạp xe trời mưa nói ở bài riêng.
Mang về dùng ngay
Danh sách khi chọn và dùng áo đạp xe
- Thử áo ở tư thế cúi người: lưng không hở, bụng không dồn nhăn nhiều.
- Kiểm vạt dưới có dải giữ không cuộn lên.
- Xếp đồ nặng vào túi giữa, đồ hay lấy vào túi tay thuận.
- Điện thoại trong túi chống nước nhỏ.
- Chọn màu tươi, có chi tiết phản quang nếu đạp sớm hoặc tối.
Lỗi hay gặp
- Mặc áo cotton đạp đường dài trời nóng.
- Nhồi đầy ba túi đồ nặng, áo trễ xuống mông.
- Đổ đèo dài với khoá áo mở hết, người ướt đẫm mồ hôi.
- Áo màu tối đạp đường quốc lộ lúc chạng vạng.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao áo đạp xe có túi sau lưng?
Khi cúi người đạp xe, túi phía trước vướng đùi và không với tới được. Túi sau lưng nằm như cái khay, đồ không rơi ra và có thể lấy bằng một tay khi vẫn đang đạp.
Vì sao áo đạp xe phải bó sát?
Áo bó không phồng gió nên đỡ tốn sức, và vải thấm hút chỉ kéo mồ hôi ra ngoài được khi áp sát da. Áo rộng còn có thể mắc vào mũi yên.
Mặc áo cotton đạp xe được không?
Quãng ngắn thì được, nhưng cotton hút mồ hôi rồi giữ lại, áo nặng, lạnh khi gặp gió và dễ gây hăm khi đạp lâu. Áo vải tổng hợp hoặc len merino hợp hơn.
Áo đạp xe khoá kéo dài để làm gì?
Khoá kéo dài cho phép mở rộng thông gió khi leo dốc nóng và kéo kín khi xuống dốc gió lạnh. Đây là cách điều chỉnh nhiệt ngay khi đang đạp.
Áo đạp xe nên chọn màu gì?
Màu tươi, tương phản với nền đường giúp người lái xe khác nhận ra mình sớm hơn ban ngày. Ban đêm cần thêm dải phản quang vì màu huỳnh quang không có tác dụng khi thiếu nắng.