Mặt nạ phòng độc và phin lọc: ý nghĩa mã màu A, B, E, K, P

Phin lọc mặt nạ phòng độc theo chuẩn châu Âu EN 14387 được đánh mã bằng chữ và màu: A nâu cho hơi hữu cơ (dung môi, sơn), B xám cho khí vô cơ (như clo, hydro sunfua), E vàng cho khí axit (như lưu huỳnh đioxit), K xanh lá cho amoniac, còn P trắng là lọc hạt bụi theo chuẩn EN 143. Mỗi chữ chỉ chặn đúng nhóm của nó, nên chọn sai màu là đeo mà như không. Phin lọc không dùng được ở nơi thiếu oxy hoặc chưa rõ chất gì.

Mặt nạ phòng độc gồm những gì

Mặt nạ phòng độc dạng lọc gồm hai phần: thân mặt nạ ôm kín mặt và phin lọc vặn hoặc gắn vào thân. Thân mặt nạ có hai kiểu chính:

Ngoài ra còn loại mặt nạ lọc dùng một lần đã có sẵn lớp lọc khí (thường mỏng, công suất thấp), và các thiết bị cấp khí như mặt nạ có quạt thổi, bình dưỡng khí, dùng cho những nơi phin lọc không đủ.

Bảng mã màu phin lọc

Phin lọc kết hợp mang nhiều sọc màu, ví dụ A2P3 có sọc nâu và trắng: chặn hơi hữu cơ cấp 2 và lọc hạt cấp 3. Phin ABEK có bốn sọc màu, chặn bốn nhóm khí cùng lúc, tiện cho người làm nhiều loại hoá chất nhưng mỗi nhóm có thể có công suất thấp hơn phin chuyên một nhóm cùng cỡ.

Con số sau chữ cái: cấp công suất

Với phin lọc khí, con số 1, 2, 3 chỉ công suất, tức lượng khí phin giữ được trước khi bão hoà, theo nồng độ thử tăng dần:

• Cấp 1: công suất thấp, phin nhỏ, nhẹ.
• Cấp 2: công suất trung bình, phổ biến cho mặt nạ nửa mặt và toàn mặt.
• Cấp 3: công suất cao, phin lớn, nặng, thường cho mặt nạ toàn mặt.

Cấp cao hơn không có nghĩa là "lọc sạch hơn" mà là dùng được lâu hơn hoặc ở nồng độ cao hơn trước khi khí lọt qua. Với phin lọc hạt P, con số 1, 2, 3 là hiệu suất lọc, giống logic FFP1, FFP2, FFP3.

Những gì phin lọc không làm được

• Không tạo ra oxy. Nơi thiếu oxy như hầm, bể chứa, giếng sâu, bồn kín, hầm biogas, khoang tàu: phin lọc vô dụng, người vào có thể ngất trong vài hơi thở. Những nơi này cần quy trình làm việc trong không gian hạn chế, đo khí trước, thiết bị cấp khí và người trực bên ngoài.
• Không chặn được khí CO với các phin A, B, E, K thông dụng.
• Không dùng khi chưa rõ chất: không biết khí gì thì không biết chọn màu nào.
• Không dùng khi nồng độ quá cao, vượt giới hạn của mặt nạ và phin lọc theo hướng dẫn nhà sản xuất.
• Không bảo vệ da: hoá chất thấm qua da cần găng, quần áo phù hợp.

Rất nhiều tai nạn chết người trong hầm, bể, giếng ở Việt Nam xảy ra khi người xuống cứu bạn cũng ngã gục. Thấy người ngất trong không gian kín: không xuống cứu khi không có thiết bị cấp khí, gọi 115 và cứu hộ.

Bao lâu thì thay phin lọc

Phin lọc khí giữ khí bằng than hoạt tính. Khi than bão hoà, khí bắt đầu lọt qua, gọi là "thủng phin". Thời gian tới lúc đó phụ thuộc nồng độ khí, độ ẩm, nhiệt độ, nhịp thở. Không có con số chung.

• Đừng chờ ngửi thấy mùi. Nhiều chất có ngưỡng mùi cao hơn ngưỡng gây hại, có chất không mùi, và mũi quen mùi sau một lúc. Khi đã ngửi thấy là đã muộn.
• Lập lịch thay dựa trên hướng dẫn của nhà sản xuất, công cụ tính thời gian dùng của họ nếu có, và đánh giá của người phụ trách an toàn.
• Phin đã mở túi vẫn tiếp tục hút hơi ẩm và khí trong không khí kể cả khi không dùng. Cất phin trong túi hoặc hộp kín sau ca.
• Phin lọc hạt P thay khi thở nặng, phin bẩn, ướt hoặc hỏng.
• Xem hạn dùng in trên phin còn nguyên túi.

Mang về dùng ngay: chọn phin theo việc

Kiểm tra mỗi lần đeo

1. Phin lọc đúng mã màu, còn hạn, gắn chặt cả hai bên.
2. Van hít vào, van thở ra không cong, không dính bẩn.
3. Thân mặt nạ không rách, viền cao su còn mềm.
4. Kiểm tra kín: bịt cửa phin, hít nhẹ, mặt nạ phải hơi xẹp vào và giữ nguyên; bịt van thở ra, thở nhẹ, mặt nạ phải hơi phồng.
5. Sau ca: lau rửa thân mặt nạ theo hướng dẫn, cất phin vào túi kín.