Kính bảo hộ cho người cận: kính trùm ngoài hay kính bảo hộ có độ

Người cận có ba cách đeo kính bảo hộ: kính trùm ngoài (loại thiết kế đủ rộng để chụp lên kính cận), kính bảo hộ có độ làm theo đơn kính của mình, hoặc khung lắp tròng có độ gắn phía sau kính trùm, mặt nạ. Kính trùm ngoài rẻ và dùng chung được, hợp người thỉnh thoảng mới cần; kính bảo hộ có độ hợp người đeo cả ca mỗi ngày. Kính cận thường, dù tròng nhựa, không phải kính bảo hộ.

Kính cận thường không thay được kính bảo hộ

Đây là hiểu lầm phổ biến nhất. Tròng kính cận làm bằng polycarbonate hay nhựa cứng có thể chắc hơn tròng thuỷ tinh, nhưng:

• Gọng không được thử va đập. Một cú va mạnh có thể đẩy tròng bật vào phía mắt.
• Tròng không được chứng nhận theo chuẩn kính bảo hộ như EN 166 hay ANSI/ISEA Z87.1.
• Không có che hai bên, mảnh vụn bay từ cạnh vào dễ dàng.
• Không kín, nên không chặn được bụi mịn hay giọt hoá chất.

Vì vậy, nơi làm việc yêu cầu bảo vệ mắt thì người cận vẫn phải dùng một trong ba cách dưới đây.

Ba cách cho người cận: so sánh nhanh

Kính trùm ngoài: chọn sao cho đeo được

Không phải kính bảo hộ nào cũng chụp được lên kính cận. Loại làm riêng cho việc này thường được gọi là kính "đeo ngoài kính cận", có thân rộng, sâu, hai càng điều chỉnh được và hõm ở hai bên để càng kính cận đi qua.

Thử khi mua

1. Đeo kính cận của mình như thường ngày.
2. Chụp kính trùm ra ngoài: mép kính trùm không được đè lên tròng kính cận, không đẩy kính cận xuống mũi.
3. Nhìn sang hai bên và nhìn xuống: không có góc mù lớn do hai lớp gọng chồng nhau.
4. Đeo thử vài phút, cúi đầu, lắc nhẹ: kính trùm không trượt, kính cận không lệch.
5. Kiểm tra ký hiệu trên cả gọng và tròng kính trùm (EN 166 hoặc Z87) phù hợp với việc sẽ làm.

Chuyện mờ kính

Hai lớp kính là hai lớp có thể đọng hơi nước, và lớp bên trong khó lau nhất. Cách giảm mờ:

• Chọn tròng ngoài có ký hiệu chống mờ (N theo EN 166).
• Kính trùm có lỗ thông gió phù hợp với mối nguy: lỗ thông gián tiếp vẫn chặn được giọt bắn.
• Khẩu trang đeo đúng, kẹp nẹp mũi chặt để hơi thở không phả thẳng lên kính.
• Tránh chuyển đột ngột từ phòng lạnh ra ngoài nóng ẩm nếu có thể; để kính quen nhiệt vài phút.

Kính bảo hộ có độ: những điều cần biết

Kính bảo hộ có độ là kính mà cả gọng lẫn tròng có độ đều đạt chuẩn bảo hộ. Theo chuẩn Mỹ, gọng loại này thường mang dấu Z87-2, tròng có dấu của nơi làm tròng. Theo chuẩn châu Âu, gọng và tròng đều mang ký hiệu EN 166 kèm mức va đập.

• Đo mắt ở cơ sở nhãn khoa để có đơn kính mới. Đơn cũ vài năm có thể đã sai.
• Làm ở nơi có cung cấp gọng và tròng bảo hộ đạt chuẩn, yêu cầu ghi rõ chuẩn trên giấy tờ. Lắp tròng có độ thường vào gọng bảo hộ không bảo đảm được chuẩn.
• Chọn gọng có che hai bên, gắn liền hoặc tháo lắp được.
• Tròng polycarbonate là vật liệu thường dùng cho kính bảo hộ có độ vì dai và nhẹ.
• Kính có độ đổi màu theo nắng tiện cho người ra vào nhà xưởng, nhưng phản ứng chậm khi đi từ ngoài nắng vào chỗ tối, cần tính tới nếu phải lái xe nâng hay đi qua khu tối.

Ở một số nước, doanh nghiệp chi trả kính bảo hộ có độ cho người lao động làm việc cần bảo vệ mắt liên tục. Ở Việt Nam, đây thường là thoả thuận nội bộ; người lao động nên trao đổi với bộ phận an toàn.

Còn kính áp tròng thì sao

Kính áp tròng không phải đồ bảo hộ. Người đeo kính áp tròng vẫn phải đeo kính bảo hộ phù hợp bên ngoài. Có một số điểm cần cân nhắc:

• Nơi có nhiều bụi, khói, hoá chất bay hơi: bụi lọt vào dưới kính áp tròng gây cộm, rát, có thể làm trầy giác mạc.
• Khi bị bắn hoá chất vào mắt, tháo kính áp tròng làm việc rửa mắt phức tạp hơn.
• Nhiều nơi làm việc có quy định riêng về kính áp tròng trong một số khu vực. Hỏi cán bộ an toàn trước.

Với mặt nạ hàn và mặt nạ toàn mặt

Đa số mặt nạ hàn đủ rộng để đeo kính cận, hoặc tốt hơn là kính bảo hộ có độ, bên trong. Một số mặt nạ hàn có khe lắp thêm tròng phóng đại hoặc tròng đọc phía sau kính lọc, có ích cho người lớn tuổi lão thị.

Mặt nạ phòng độc toàn mặt thì khác: càng kính cận chui qua viền mặt nạ sẽ làm hở, mặt nạ mất tác dụng. Với loại này phải dùng khung tròng có độ do nhà sản xuất mặt nạ cung cấp, gắn bên trong mặt nạ. Chuyện độ kín của mặt nạ có bài riêng về thử độ kín trong danh mục này.

Mang về dùng ngay: ba câu hỏi để chọn

1. Mỗi ngày mình đeo kính bảo hộ bao lâu? Vài lần, mỗi lần ít phút: kính trùm ngoài là đủ. Cả ca: nên làm kính bảo hộ có độ.
2. Mối nguy là gì? Hạt văng: kính gọng có độ đạt mức va đập là được. Bụi mịn, hoá chất: cần kính trùm kín, khi đó dùng kính trùm ngoài hoặc kính trùm có khung tròng độ.
3. Có phải đeo mặt nạ toàn mặt không? Có: bắt buộc dùng khung tròng có độ trong mặt nạ, không đeo kính cận bên trong.

Lỗi hay gặp

• Bỏ kính bảo hộ vì "đeo hai lớp vướng", rồi làm việc chỉ với kính cận.
• Mua kính trùm thông thường chụp lên kính cận, đè lệch gọng, nhìn méo, đau sống mũi, rồi lại tháo ra.
• Dùng kính bảo hộ có độ với đơn kính đã cũ, nhìn không rõ, mỏi mắt cả ngày.